Ամբարձիչները

 

 

Ամբարձիչները

Դեղին դպրոցական հանրակառքը կանգնեց կանգառում ու աղմուկ բարձրացաւ: Երեխանները, որ ձմեռային զգեստներով աւելի մեծ էին թւում քան ամռանը դուրս վազեցին՝ իրար անցում ու խառնաշփոթ : Ուսապարկները վեր ու վար էին թռչում երեխանների շալակում ու նրանք էլ համաչափ ուսապարկների շարժմանը՝ բղաւում էին անհոգ ծիծաղում, մէկը միւսին քաշ քշելով, անգամ ծեծկրտելով : Գագիկը մի փողոց տարածութեամբ, ինչպէս միշտ կանգնած՝ նայում էր դպրոցականների անկաշկանդ արշաւանքին:

Մօտենում եմ Գագիկին ու ձեռքս նրա թիկունքին դնելով իմաց եմ տալիս՝ որ արդէն պիտի գնանք՝ ժամանակին աշխատավայրում լինելու համար: Առանց մի բառ փոխանակելու ճանապարհւում ենք:

Այստեղ, ձմեռը բաւականին խիստ է ու տխուր: Իհարկէ տխուր է նրանց համար որ ուրախանալու պատրւակ չունեն, կամ էլ չեն գտնել նախորրդ եղանակներում: Իդէպս խօստովանեմ , որ յաճախ ես հանդիպում մարդկանց որ բուրդէ գլխարկները իրենց գլխին քաշած ու գոլոշին քթներից ու բերաններից դուրս փչելով, սրտի տակից ծիծաղում են, անցնում են կողքիցդ ու չեն էլ պատկերացնում թէ դու ի՞նչ ես զգում: Մայթերում, ինչքան մարդիկ իրարից մօտիկ են անցնում այնքան հեռու են միմեանց հասկանալուց... Այո', տխուր է ձմեռը, նամանաւամնդ այն ժամանակահատւածում, որ բնութիւնը աշնան դեղինը, նարնջագոյնն ու կարմիրը հաւաքել տարել է իր հետ ու տակաւին ձիւնից էլ լուր չկայ: Մի խօսքով խիստ մոխրագոյն է այս օրերը: Առաջին ձեան հետ, մի քիչ թեթևանում ես, մտածում ես ՝ «չէ՜ , օրերը կանգ չեն առնելու, նորից լաւ գոյնները կըգան»: Այսպիսի օրերից մէկում էր որ Գագիկն ու ես քայլում էինք դէպի աշխատավայր:

Իւրաքանչիւր առաւօտ , ժամադրւում էինք քաղաքի տարրական դպրոցի առջև, յետոյ գնում էինք մօտակայ սրաճարանը, ոտքի վրայ սրճում ու աշխատանքի էինք գնում: Գագիկը միշտ այնտեղ էր ինձանից աւելի շուտ, այնքան որ տեսներ թէ ինչպէ՞ս են ուրախանում երեխանները: Մի տեսակ իրեն տանջում էր, ինքն իրեն յիշեցնելով որ՝ « Հէյ տեսնում ես, ամէն ինչ այլ կերպ էր կարող լինէր: Կարող էիր դու էլ գայիր ու կանգնէիր այստեղ մի այլ կարգավիճակում: Չէ աւելին դու էլ կարող էիր շատերի նման ուշանայիր երեխային դպրոցից վերցնելուց: Ու տղադ նստած դպրոցի պատի տակ շոկոլադէ պաղպաղակ լզեր ու քեզ յուշէր ՝ « Տես, երբ ուշանում ես, ես էլ պաղապակ եմ առնում, ինչ թոյլատւութեան մասին է խօսքը, եթէ դու անպարտաճանաչ ես...»:

Այո, սա Գագիկի գողգոթան էր ու իմ նորօրեայ պարտականութիւնը ՝ պարտաճանաչ Գագիկին յիշեցնելու, որ նա դեռ պիտի ապրի: Անգամներ տարբեր ձևերով ջանացել էինք նրա կեանքը փոխել: Անուշը մի առ ժամանակ մտածել էր, Գագիկին ծանօթացներ իր շրջանի ընկերուհիններից մէկի հետ, ու անգամներ մեր տանը կազմակերպել էր հիւրասիրութիւններ, Գագիկին ծանօթացնելու՝ Արաքսի, Անահիտի, Ռոզմառի, Յասմիկի և ... հետ ու այսպէս երկար բարակ անունների ցանկ ու հիւրասիրութիւնների շարան: Սակայն Գագիկի մօտ այլևս ոչ մի քիմիայ չէր աշխատում: Մի անգամ առաջարկեցինք տեղափոխւեր, գնար մերձակայ քաղաքը, մի ընթացք եղբօր հետ ապրելու համար: Չը համոզւեց: Ախր, մտածում էինք որ այս փոքրիկ քաղաքի ամէն ինչը նրան իր անցած տագնապալի օրերն է յիշեցնում: Չստացւեց: Անագամ առաջարկեցինք նրան որ գնա ու երեխայ որդեգրի՝ ասանք կը մեծացնես, դպրոց կըտանես: Ոչ մի պատասխան: Հէնց այնպէս նայեց ինձ ու Անուշին ...

Քայլում ենք կողք-կողքի, լուռ: Ներս ենք մտնում մեր մշտական սրճարանը՝ երկու գաւաթ սուրճ ու երկու Croissant ենք պատւիրում: Գագիկը մօտենում է սնդուկին վճարելու համար, ես էլ սրճարանի մի անկիւնը նստելով խոժոռած աչքերով լուսամուտից դուրս եմ նայում: Սրճարանի միւս մայթում, հսկայ հիւրանոց են շինում ու երկու հսկայ ամբարձիչ, բերել են հողատարածի ճիշտ կենտրոնում կանգնացրել: Այս երկու ամբարձիչները ինձ աւելի են տխրեցնում : Հսկայ ամբարձիչների ու մոխրագոյն քաղաքի պատճառով սկսում եմ մտածել մարդկային ցաւի մասին: Երևի ցաւը հոգու խորքից դուրս քաշելու համար այսպիսի ամբարձիչներ են պէտք, հսկայ վիթխարի, երկաթէ մոխրագոյն... Իսկ Գագիկի ցաւն ի՞նչ, ինչքա՞ն մեծ է նրա ցաւը...

Միանգամայն մտքերս մի այլ թռիչք են կատարում, հիմա նրանք անցած տարւայ աշնանային երեկոյներից մէկում են, քաղաքի զբօսայգում: Այն օրը, որ ժամադրւել էի Գագիկի հետ՝ զանգել ու ասել էր ՝ «Պիտի քեզ հանդիպեմ, հէ'նց հիմա..., կարևոր ու լա՜ւ լուր եմ ասելու »: Ես էլ մի կէս ժամից զբօսայգում կանգնած էի: Պարզ յիշում եմ, կարծես երէկ լինէր՝ տեսայ նրան որ հեռւից գալիս էր, աւելի շուտ վազում էր: Տաս քայլից նկատեցի նրա ժպիտը՝ դէմքը փայլում էր՝ հասաւ ինձ ու պինդ գրկեց, սեղմ: Այդ դէպքը առաջի ու վերջի անգամն էր որ տեսայ Գագիկի գրկում է: Վարկեաններ այդպէս մնացինք յետոյ ինձ թափ տալով ասաց՝ «Արա՜մ, ամուսնա՜նում եմ: Արփիկին առաջարկեցի, չմերժեց: Անգամ համբուրւեցին՝ շուրթերը համով էին, նոյն համը որ այս ամբողջ տարիներում ենթադրել էի իմ թաքուն երազներում, ... Արամ, ես ամենաերջանի՞կն եմ, չէ՞...»

Գագիգը գալիս է նստում է դիմացս ՝ սուրճի գաւաթներն ու Croissant-ները սեղանին դնում: Երջանկութիւնը ինչքան սպառւող է, խիստ ժամանակավրէպ՝ անցողիկ, շուտ վերջացող ինչպէս շոկոլադէ պաղպաղակը: Այն պաղպաղակը, որ չծնւած երեխան կառնի ու հենւած դպրոցի պատին կը ուտի, երբ դու ուշանաս...

Նայում եմ Գագիկին՝ նրա աչքերում երկու ամբարձիչներ են տեղաւորւել՝ հայացքը սառել է դիմացի չսարքած հիւրանոցի վրայ:

Լաւ յիշում եմ այդ հիանալի երեկոն, յիշում եմ նրա իւրաքանչիւր բառը, որ ինչպէս էր նկարագրում Արփիկին՝ «Քայլող հրեշտակ է Արամ, թափանցիկ, բարութիւնից անգամ աներևոյթ է դառնում, արի', արի' տանեմ քեզ գինի հիւրասիրեմ» ու այդ գիշեր ես մենակ Արփիկի մասին լսեցի»:

Չգիտեմ, ինչու՞ միանգամից կարօտում եմ Անուշին՝ կէս ժամ չի բաժանւել ենք միմիանցից աշխատանքի գնալու համար՝ խիստ կարօտել եմ նրան: Տեսնես Գագիկը ի՞նչ է զգում հիմա: Կարոտու՞մ է: Բջջայինը գրպանիցս հանում եմ ու կարճ հաղորդագրութիւն թողնում՝

«Անուշս, ինչպէսա՞...»

Սրճարանը թողնում ենք, անցնում ենք միւս մայթը: Բջջայինս դինգ-դինգ՝ կարճ հաղորդակցութիւն ստանալու յաղթական ձայնը՝

-«Անուշդ լաւա, իսկ իմ Անուշը ոնցա՞» ու էլէկտրոնիկ ժպիտ բջջայինի մոնիթոռում:

Գագիկը ծանր ու տխուր հայացքն եմ զգում: Մէկ տարի արդէն կըլինի, որ նրա բջջայինը դինգ-դինգ չի արել... Վատ եմ զգում, առաւօտը շուտ ի՞նչ հաղորդագրութիւն թողնել էր այն էլ Գագիկի մօտ, այն էլ Անուշին...

Արագ գրում եմ՝ - լաւ, ճաշին կը խօսենք ու բջջայինը գաղում եմ գրպանումս:

Գագիկի ձեռքը թիկունքիս է՝ բարի ժպտում է: Իր ժպիտով կածես ասում է՝ «Իմ մեղքը չի որ իր չծնւած տղան դպրոցի առջև պաղպաղակ չի ուտելու...» Գագիկը մեղմ բայց հստակ ձայնով ասում է՝ - Շնորհակալ եմ, որ համբերում էք ինձ...

Ի՞նչ ասեմ: Գլխով եմ անում ու ես էլ ձեռքս թիկունքին եմ դնում:

Ասելու ոչ մի բառ չեմ գտնում՝ միայն զգում եմ ՝ որ ձմեռը տխուր է նամանաւանդ երբ դեղինը, նարնջագոյնն ու կարմիրը գնում են ու սպիտակից դեռ լուր չկայ... Ուզում եմ Անուշի հետ խօսել, բայց մինչև ճաշ պիտի համբերեմ...

Քայլում ենք ու ամբարձիչները լուռ մեզ են նայում...

 

Շանթ Բաղրամեան

Հրատարակւել է Յոյս Երկշաբաթաթերթի 116-համարում / Փետրւար 8-2012

About us…

 

 

My Heart, become courageous and believe
That in our days of this century
You want to not be brave…
In a silence, you want to be drown in a color of muteness
Not thinking, not questioning…
Now I am immigrating to an unknown destination
And will be forgotten in all years of our century
And will be stiffen with an unlimited silence.
I am evaporating in blue and blue,
And I will take with me
All the suffers, fears and deaths of your world…
I will take with me, my dearest darling
All watches of your world
All hates and also all the lost,
And then in a silence I will be a stone for a century.
Do not miss me!
I will come back
After living a whole life
After hundred years of solitude
And at that time
I will take your boy and the girl with the black eyes
To the most green valley of unknown
And I will tell them the story of future
With the language of eyes and hands
And I will talk with them
About sun, about rain
And I will tell them about
Silence, boundaries,
Humans and kindness
And about us…

 

Shant Baghramian- Waterloo 6 February 2012
Արիացիր սիրտ իմ ու հաւատայ
Որ օրերում մեր այս դարւայ՝
Չխիզախել ես ուզում...
Լուռ ու մունջ, խորազուսւել լռագոյն:
Չխորհել , չհարցնել ...
Ես հիմա չւում եմ դէպի անյայտ մի հասցէ
Ու մոռացւելու եմ մեր ամբողջ դարւայ տարիների չափ...
Քարանալու եմ լռութեամբ սահմանազերծ:
Գոլոշիանալուեմ կապո՜յտ կապո՜յտ,
Ու ինձ հետ եմ վերցնելու քո' աշխարհի՝
Բոլոր ցաւերը, ահերն ու մահերը:
Ինձ հետ եմ վերցնելու սիրելիս
Քո աշխարհի
Բոլոր ժամացոյցները,
Բոլոր չսիրելները ու կորցնելները...
Ու Լռութեամբ քարանալու եմ մի ամբողջ դար:
Մի կարօտի'ր ինձ:
Ես կըգամ մի կեանք ապրելուց յետոյ
100 տարի մենութիւնից յետոյ՝
Ու այնժամ
Աղջկադ ու տղայիդ սևաչեայ
Կտանեմ աշխարհի ամենականաչ հովիտը անյայտ
Ու կըպատմեմ նրանց գալիք օրերի մասին:
Կը պատմեմ աչքերի ու ձեռքերի լեզւով
Կը պատմեմ արևի ու անձրևի մասին:
Ու կպատմեմ լռութեան, սահմանի
Մարդու, բարութեան
Ու մեր մասին...
Շանթ Բաղրամեան 6 Փետրւար 2012-Վաթըրլո
Image:Silence of the Waves
© Soman Patnaik

The Trial by Franz kafka

The Trial (Kafka's original German title: Der Process later as Der Prozess and Der Prozeß) is a novel by Franz Kafka, first published in 1925.

 

“From a certain point onward there is no longer any turning back. That is the point that must be reached.”

“It's sometimes quite astonishing that a single, average life is enough to encompass so much that it's at all possible ever to have any success in one's work here.”

“it is not necessary to accept everything as true, one must only accept it as necessary.' 'A melancholy conclusion,' said K. 'It turns lying into a universal principle.”

“I see, these books are probably law books, and it is an essential part of the justice dispensed here that you should be condemned not only in innocence but also in ignorance.”

Logic may indeed be unshakeable, but it cannot withstand a man who is determined to live. Where was the judge he had never seen? Where was the High Court he had never reached? He raised his hands and spread out all his fingers. But the hands of one of the men closed round his throat, just as the other drove the knife deep into his heart and turned it twice.

The right understanding of any matter and a misunderstanding of the same matter do not wholly exclude each other.

Mrs. Dalloway By Virginia Woolf

 

 

Mrs. Dalloway is novel by Virginia Woolf published in 1925.

 

“She had the perpetual sense, as she watched the taxi cabs, of being out, out, far out to sea and alone; she always had the feeling that it was very, very, dangerous to live even one day.”

“All the same, that one day should follow another; Wednesday, Thursday, Friday, Saturday; that one should wake up in the morning; see the sky; walk in the park; meet Hugh Whitbread; then suddenly in came Peter; then these roses; it was enough. After that, how unbelievable death was!-that it must end; and no one in the whole world would know how she had loved it all; how, every instant . . .”

“He thought her beautiful, believed her impeccably wise; dreamed of her, wrote poems to her, which, ignoring the subject, she corrected in red ink...”

“Mrs Dalloway is always giving parties to cover the silence”

“It was a silly, silly dream, being unhappy.”

“She thought there were no Gods; no one was to blame; and so she evolved this atheist's religion of doing good for the sake of goodness.”

“It might be possible that the world itself is without meaning.”

“But nothing is so strange when one is in love (and what was this except being in love?) as the complete indifference of other people.”